دندان مصنوعی می‌تواند به بازگشت توانایی جویدن، صحبت کردن و بهبود ظاهر لبخند کمک کند. با این حال، عادت کردن به پروتز جدید ممکن است چند روز تا چند هفته زمان ببرد. رعایت نکات زیر به افزایش راحتی، طول عمر پروتز و حفظ سلامت لثه و بافت‌های دهان کمک می‌کند. ⸻ ۱. قبل از اقدام برای ساخت دندان مصنوعی پیش از قالب‌گیری و ساخت پروتز، معاینه کامل دهان و لثه اهمیت دارد. پیش از شروع کار: * در صورت وجود دندان‌های خراب، لق یا عفونی، ابتدا وضعیت آن‌ها باید توسط دندانپزشک بررسی شود. * التهاب یا عفونت لثه باید تا حد امکان درمان شود. * در صورت وجود زخم، تحریک یا عفونت در دهان، موضوع را به دندانپزشک اطلاع دهید. * اگر قرار است دندانی کشیده شود، زمان مناسب برای شروع ساخت پروتز باید توسط دندانپزشک مشخص شود. * هرگونه سابقه حساسیت به مواد دندانپزشکی یا پروتز را اطلاع دهید. * بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی خود را به دندانپزشک اطلاع دهید. قبل از قالب‌گیری * دندان‌ها و لثه‌ها را به‌خوبی تمیز کنید. * زبان خود را نیز تمیز کنید. * بهتر است قبل از مراجعه، یک وعده غذایی معمول و سبک میل کنید؛ مگر اینکه دندانپزشک دستور دیگری داده باشد. * برای راحتی بیشتر، با دهان تمیز به درمانگاه مراجعه کنید. ⸻ ۲. هنگام تحویل دندان مصنوعی جدید ممکن است در روزهای اول احساس کنید پروتز کاملاً طبیعی نیست. احساس‌های زیر می‌توانند در دوره سازگاری ایجاد شوند: * احساس وجود جسم خارجی در دهان * افزایش موقت بزاق * احساس فشار یا پری در دهان * تغییر جزئی در نحوه صحبت کردن * دشواری نسبی هنگام جویدن * احساس فشار روی بعضی قسمت‌های لثه این موارد در بسیاری از افراد با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند. اما درد شدید، ایجاد زخم یا فشار مشخص در یک نقطه طبیعی محسوب نمی‌شود و باید توسط دندانپزشک بررسی و در صورت نیاز اصلاح شود. ⸻ ۳. در روزهای اول استفاده از دندان مصنوعی غذا خوردن در روزهای اول: * غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید. * غذاهای نرم‌تر را انتخاب کنید. * لقمه‌های کوچک بردارید. * سعی کنید غذا را با هر دو طرف دهان به‌صورت متعادل بجوید. * تا زمان عادت کردن به پروتز، از غذاهای بسیار سفت، چسبناک یا سخت برای جویدن خودداری کنید. غذاهایی مانند تخم‌مرغ، ماهی نرم، سبزیجات پخته، برنج نرم و غذاهای نرم می‌توانند برای شروع مناسب‌تر باشند. به‌تدریج و با افزایش مهارت جویدن، می‌توانید تنوع غذایی خود را بیشتر کنید. ⸻ ۴. صحبت کردن با دندان مصنوعی جدید ممکن است در روزهای اول تلفظ بعضی کلمات کمی متفاوت باشد. برای سازگاری سریع‌تر: * با صدای بلند و آرام صحبت کنید. * می‌توانید در منزل متن کوتاهی را با صدای بلند بخوانید. * هنگام صحبت کردن عجله نکنید. * با گذشت زمان، زبان و عضلات دهان به وضعیت جدید عادت می‌کنند. اگر مشکل تلفظ پس از گذشت دوره سازگاری همچنان قابل توجه باشد، بهتر است پروتز توسط دندانپزشک بررسی شود. ⸻ ۵. اگر دندان مصنوعی باعث زخم یا درد شد در روزهای اول ممکن است یک قسمت از پروتز به ناحیه‌ای از لثه فشار بیشتری وارد کند. اگر موارد زیر ایجاد شد: * درد موضعی * زخم لثه * قرمزی شدید * ایجاد تاول یا التهاب * احساس فشار شدید در یک نقطه برای بررسی و اصلاح پروتز به دندانپزشک مراجعه کنید. پروتز را خودسرانه با سوهان، چاقو، قیچی یا ابزار دیگر تغییر ندهید. هرگونه تراش یا تغییر باید توسط فرد متخصص انجام شود. ⸻ ۶. مراقبت و تمیز کردن دندان مصنوعی دندان مصنوعی نیز مانند دندان طبیعی نیاز به تمیز کردن روزانه دارد. هر روز: * پروتز را حداقل روزی یک بار به‌طور کامل تمیز کنید. * پس از غذا، در صورت امکان پروتز را خارج کرده و با آب بشویید. * برای تمیز کردن پروتز از برس مخصوص دندان مصنوعی یا مسواک نرم استفاده کنید. * سطح داخلی و خارجی پروتز را تمیز کنید. * پروتز را روی یک سطح نرم یا روی حوله تمیز بشویید تا در صورت افتادن آسیب نبیند. نکته مهم از آب بسیار داغ برای شست‌وشوی دندان مصنوعی استفاده نکنید؛ گرمای زیاد می‌تواند باعث تغییر شکل برخی پروتزها شود. از مواد ساینده قوی یا سفیدکننده‌های خانگی نیز برای تمیز کردن پروتز استفاده نکنید، مگر اینکه محصول توسط دندانپزشک توصیه شده باشد. ⸻ ۷. مراقبت از لثه و دهان حتی اگر تمام دندان‌های طبیعی از دست رفته باشند، مراقبت از دهان همچنان ضروری است. هر روز: * لثه‌ها را به‌آرامی تمیز کنید. * زبان را تمیز کنید. * سقف دهان را به‌آرامی تمیز کنید. * در صورت وجود دندان‌های طبیعی، آن‌ها را طبق معمول مسواک بزنید. * در صورت وجود دندان‌های پایه در پروتز پارسیل، اطراف آن دندان‌ها را با دقت بیشتری تمیز کنید. تمیز نگه داشتن دهان به کاهش تجمع پلاک، بوی نامطبوع و التهاب بافت‌های دهان کمک می‌کند. ⸻ ۸. آیا باید شب‌ها دندان مصنوعی را خارج کرد؟ در بسیاری از افراد توصیه می‌شود پروتز متحرک هنگام خواب از دهان خارج شود تا بافت‌های دهان و لثه فرصت استراحت داشته باشند. پس از خارج کردن پروتز: * آن را تمیز کنید. * در یک ظرف تمیز حاوی آب یا محلول مناسب نگهداری کنید. * از خشک شدن طولانی‌مدت پروتز جلوگیری کنید. * محلول نگهداری پروتز را طبق دستور محصول یا دندانپزشک استفاده کنید. پروتز را بدون دستور دندانپزشک در مواد شیمیایی یا محلول‌های خانگی نامناسب قرار ندهید. در بعضی شرایط، دندانپزشک ممکن است دستور متفاوتی بدهد. ⸻ ۹. استفاده از چسب دندان مصنوعی چسب‌های مخصوص پروتز می‌توانند در برخی افراد برای افزایش ثبات پروتز مفید باشند. با این حال: * از مقدار بیش از حد چسب استفاده نکنید. * چسب را برای جبران پروتز نامناسب و لق به‌طور مداوم افزایش ندهید. * اگر پروتز به‌طور مداوم لق است، برای بررسی و اصلاح آن مراجعه کنید. * بقایای چسب را هر روز به‌خوبی از دهان و پروتز پاک کنید. لق بودن مداوم پروتز معمولاً باید توسط دندانپزشک بررسی شود و صرفاً با افزایش مقدار چسب برطرف نمی‌شود. ⸻ ۱۰. غذاهایی که در ابتدا بهتر است با احتیاط مصرف شوند تا زمانی که به پروتز عادت نکرده‌اید، در مصرف موارد زیر احتیاط کنید: * آجیل و مواد غذایی بسیار سفت * آب‌نبات‌های سفت * تکه‌های بزرگ گوشت * غذاهای بسیار چسبناک * آدامس * مواد غذایی بسیار خشک و شکننده همچنین بهتر است غذاهای سفت را به قطعات کوچک تقسیم کنید. ⸻ ۱۱. مراقبت از پروتز پارسیل در پروتز پارسیل، بخشی از پروتز روی دندان‌های طبیعی قرار می‌گیرد. بنابراین مراقبت از دندان‌های باقی‌مانده اهمیت بسیار زیادی دارد. * دندان‌های طبیعی را حداقل دو بار در روز مسواک بزنید. * بین دندان‌ها را روزانه تمیز کنید. * قسمت‌های اطراف قلاب‌ها و محل اتصال پروتز را با دقت بیشتری تمیز کنید. * پروتز را برای تمیز کردن از دهان خارج کنید. * پروتز را با فشار یا ضربه در جای خود قرار ندهید. دندان‌های طبیعی باقی‌مانده نقش مهمی در حفظ سلامت دهان و عملکرد پروتز دارند. ⸻ ۱۲. اگر دندان مصنوعی افتاد یا شکست در صورت افتادن یا شکستن پروتز: * از چسب‌های خانگی، چسب قطره‌ای یا سایر مواد برای تعمیر آن استفاده نکنید. * پروتز را دور نیندازید. * قطعات شکسته را نگه دارید. * برای بررسی و تعمیر به دندانپزشک یا مرکز مربوطه مراجعه کنید. چسب‌های خانگی می‌توانند به پروتز آسیب بزنند و ممکن است برای بافت‌های دهان مناسب نباشند. ⸻ ۱۳. مراقبت از دندان مصنوعی در طولانی‌مدت پروتز دندانی وسیله‌ای دائمی از نظر عمر و شکل نیست و ممکن است با تغییر شکل لثه و استخوان فک، به‌مرور زمان نیاز به تنظیم، اصلاح یا تعویض داشته باشد. بنابراین: * معاینات دوره‌ای را جدی بگیرید. * در صورت لق شدن پروتز، مراجعه را به تأخیر نیندازید. * در صورت ایجاد زخم‌های مکرر، علت را بررسی کنید. * اگر پروتز هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن از جای خود خارج می‌شود، برای بررسی مراجعه کنید. * حتی در صورت نداشتن دندان طبیعی، معاینه دوره‌ای دهان و لثه اهمیت دارد. ⸻ ۱۴. چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟ در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، برای بررسی مراجعه کنید: * درد مداوم * زخم یا خونریزی لثه * قرمزی یا تورم مداوم * بوی نامطبوع مداوم * لق شدن غیرطبیعی پروتز * شکستن یا ترک خوردن پروتز * مشکل در صحبت کردن که پس از دوره سازگاری ادامه پیدا کند * مشکل قابل توجه در جویدن * ایجاد زخم در یک نقطه مشخص * تغییر قابل توجه در نحوه قرار گرفتن پروتز ⸻ نکته پایانی عادت کردن به دندان مصنوعی جدید ممکن است به زمان نیاز داشته باشد. کمی افزایش بزاق، احساس جسم خارجی و تغییر جزئی در صحبت کردن در ابتدای استفاده می‌تواند طبیعی باشد. با این حال، درد شدید، زخم مداوم، فشار موضعی یا لق بودن قابل توجه پروتز نباید نادیده گرفته شود. در صورت بروز این مشکلات، از ایجاد تغییر در پروتز توسط خود بیمار خودداری کرده و برای بررسی و اصلاح آن به دندانپزشک مراجعه کنید. دستور اختصاصی دندانپزشک، بر توصیه‌های عمومی این راهنما اولویت دارد.